2/12/16

Así son as novas especies invasoras que ameazan as rías galegas

"As augas de Galicia recibiron nos últimos anos novas especies de crustáceos, moluscos e de diferentes filos zoolóxicos de invertebrados nunca antes observados aquí. Os expertos apuntan a un proceso de "tropicalización" polo quentamento dos océanos. 

As dúas últimas identificadas e descritas polo Grupo de Estudo do Medio Mariño son o lagostino e o cangrexo azul, este último, especialmente agresivo e cuxa expansión tería consecuencias ecolóxicas e económicas "inimaxinables", alertan os científicos do GEMM, que lamentan a pasividade das autoridades. 

 A fauna mariña das rías galegas está mudando nos últimos anos. A presenza de especies exóticas e invasoras nunca vistas antes nas nosas augas está sendo descrita para a ciencia polos investigadores. Dende crustáceos e moluscos inéditos, até especies de diferentes filos zoolóxicos de invertebrados insólitos nas rías de Galicia, son xa habituais os achádegos que están sorprendendo á comunidade científica. 

 Dous dos últimos máis salientables son o lagostino e, sobre todo, o cangrexo azul, este último especialmente agresivo e perigoso para a fauna mariña autóctona. O achado destas dúas especies é descrito polo Grupo de Estudo do Medio Mariño (GEMM), con base en Ribeira, nun artigo titulado 'First records of two decapod crustaceans, the caramote prawn Penaeus kerathurus and the blue crab Callinectes sapidus from Galician waters (NE Atlantic)', publicado na revista Cahiers de Biologie Marine, da Station Biologique de Roscoff, da Bretaña francesa. O estudo foi elaborado en colaboración co Instituto de Ciencias Marinas de Andalucía (CSIC) e a Confraría de Pescadores San José de Cangas do Morrazo.

 O traballo describe o achado por primeira vez en Galicia de dous crustáceos: un lagostino, do que non había referencias anteriores nas nosas augas e que foi pescado na ría de Arousa a finais de 2014, e un cangrexo azul, de procedencia americana, considerado moi perigoso pola súa voracidade e agresividade, capturado na ría de Vigo hai un ano. 

A hipótese coa que traballan os científicos é que a chegada destas novas especies ás rías galegas pode deberse a un "proceso de tropicalización debido ao quentamento do océano". De feito, e como se salienta no artigo publicado en Cahiers de Biologie Marine, "a temperatura do mar aumentou en Galicia en 0,24ºC por década desde 1974". 

Para afondar máis nestes eventos que se están a suceder nas rías galegas, falamos con Juan E. Trigo, do GEMM.

ESPECIES EXÓTICAS E INVASORAS

"No caso do lagostino, Galicia atópase dentro da súa área de distribución natural, que abarca desde Gran Bretaña ata Angola, pero as citas que hai do mesmo desde Lisboa cara ao norte son moi escasas e mesmo hai algunha que non se considera válida. Nunca antes se atopou nas nosas augas, así que é un dato máis que axuda a coñecer en profundidade a súa área de distribución real", explícanos Trigo.

 
 Lagostino atopado na ría de Arousa en 2014 | Fonte: GEMM.

Respecto do cangrexo azul, este caso é "máis problemático", xa que "ten un potencial moi grande de converterse en especie invasora".

Neste punto, Trigo considera necesario aclarar os conceptos de especie exótica e especie invasora: "Basicamente, especie exótica é aquela que foi introducida nun lugar diferente da súa área de distribución natural, normalmente por mor de actividades desenvolvidas polo ser humano, que se asentou con éxito, pero que se adapta ao lugar ao que chegou e convive pacíficamente coas especies nativas. 

Pola contra, especie invasora é aquela que primeiramente chega como exótica, pero que a continuación se expande desprazando as especies autóctonas dos seus hábitats orixinais causando moitas veces a súa extinción e que termina causando danos económicos graves ao ter que eliminala ou polo menos, tentar controlala".

Así, no que respecta ao lagostino (Penaeus kerathurus), trátase dunha especie que "aínda que se atopou por primeira vez en Galicia, sábese que hai citas máis ao norte e máis ao sur", aclara Trigo. "Neste caso, simplemente achéganse novos datos sobre ela e amplíase o seu rango de distribución coñecido", puntualiza. 

Non hai, polo tanto, motivo para acender as alarmas, pero si no caso do cangrexo azul, unha especie agresiva que "demostrou ser moi prexudicial noutros lugares de Europa" e para a que "Galicia é un auténtico filón a explotar", avisa o cientifico do GEMM.

AMEAZA ECONÓMICA E ECOLÓXICA 

Pois ben, no caso do cangrexo azul estamos a falar dunha especie moi agresiva que podería danar o ecosistema das nosas rías. Orixinario das costas de América do Norte, o Callinectes sapidus introduciuse en Europa xa a principios do século XX, aínda que a primeira cita na Península Ibérica non se produciu ata 1979, en Lisboa."A súa chegada a Galicia tan só era cuestión de tempo. Agora xa está estendido por case toda a costa Atlántica, Mar Báltico, Mediterráneo e Mar Negro", explica Juan E. Trigo.

 
 Cangrexo azul capturado na ría de Vigo en 2015 | Fonte: GEMM.

A alimentación desta especie baséase normalmente en pequenos bivalvos, "polo que Galicia, cunhas extensións enormes de cultivos destes moluscos, é un auténtico paraíso para o cangrexo azul, que pode chegar a expandirse rapidamente sen ningún tipo de impedimento", advirte o experto do GEMM.

A presenza deste crustáceo decápodo nas nosas rías podería causar "danos económicos inimaxinables" ás confrarías de pescadores e á extracción natural doutros bivalvos, sendo moi difícil a súa erradicación xa que "practicamente carece de depredadores naturais" e "o único que podería contar é case en exclusiva o polbo", advirte Trigo.

Unha invasión de cangrexos azuis tamén suporía enormes danos ecolóxicos e afectaría principalmente á supervivencia do bivalvos de Galicia, pero tamén entraría en "competencia feroz con outros crustáceos autóctonos como a nécora, o boi ou a centola, que poden chegar a verse parcial ou totalmente desprazados", alerta o experto do GEMM.

PASIVIDADE DAS AUTORIDADES

Na comunidade científica e entre os propios homes e mulleres do mar existe preocupación pola ameaza que supón a presenza do cangrexo azul nas rías galegas, pero tamen desasosego e malestar pola pasividade das autoridades competentes nesta materia.

"Pola experiencia que temos sobre outras especies exóticas que apareceron en Galicia e que posteriormente se converteron en invasoras, a actuación das autoridades a nivel nacional, autonómico, comarcal ou local é absolutamente nula", denuncia Trigo, quen prosegue: "Os prexudicados, que son directamente os mariscadores, son os que sofren os danos e os que teñen que poñer en primeira instancia os medios económicos e físicos necesarios para tentar contelas".

Para Trigo, é necesario que as administración públicas se impliquen canto antes na prevención antes de que sexa demasiado tarde: "Por desgraza, cando unha especie se converte en invasora é xa moi tarde para loitar contra ela, porque será xa imposible de erradicar e o único que se poderá facer é gastar máis e máis diñeiro en diferentes campañas para tentar, tan só, mitigar os seus efectos", advirte.

OUTRAS ESPECIES EXÓTICAS E INVASORAS

O lagostino e o cangrexo azul non son as únicas especies non típicas das rías que foron observadas en augas galegas e noutras latitudes nos últimos tempos. Os científicos do GEMM teñen xa unha longa experiencia no seguimento de especies exóticas e invasoras. 

Así, por exemplo, detectaron xa por primeira vez na Península Ibérica en 2014 a presenza dun pequeno crustáceo, o coñecido en inglés como Skeleton shrimp e con nome científico Caprella mutica. "Procedente de Xapón, crese que se foi estendendo amodo a través dos cascos dos barcos tanto deportivos como mercantes", lembra Trigo.

 
 Exemplares de Caprella mutica da Ría de Arousa | Fonte: GEMM.

O problema que presenta esta especie, segundo o experto do GEMM, "son as súas densidades". "Aínda que os machos, que son máis grandes non chegan a medir máis de 4 centímetros de lonxitude, chegáronse a contabilizar máis de 300.000 exemplares por metro cadrado en diferentes lugares de Europa. 

Con estas densidades, son capaces de taponar tanto tubaxes como redes de gaiolas de especies acuícolas ou afectar os cultivos de bivalvos como mexillóns", describe.

Ademais de crustáceos, o GEMM ten identificado até cinco especies invasoras de moluscos nas Rías Baixas. Estas son:

- Crepidula fornicata: Gasterópodo norteamericano parecido a unha lapa, importado coa cría de ostra procedente de Francia e de Italia. A día de hoxe está presente xa en toda Galicia e supón unha grave ameaza para moitos bivalvos como as vieiras, zamburiñas e volandeiras. Pégase sobre elas impedindo que poidan desprazarse e ademais compiten con elas polo alimento.  Tamén afecta os mexillóns, sobre os que se fixa e aos que impide alimentarse en condicións.

- Crepipatella dilatata: Gasterópodo suramericano que se supón que chegou co mexillón chileno que se trae vivo a Galicia para o seu procesado como conserva. En poucos anos, invadiu xa as catro Rías Baixas e á parte de estar a desprazar especies autóctonas, tamén está a causar danos económicos ao obstruir tubaxes e tomas de auga de cetarias e outras empresas similares. Nestes momentos é unha das máis preocupantes.

- Hexaplex trunculus: Gasterópodo orixinario do Mediterráneo. Chegou a Galicia a través de cría de ostra importada de Italia. Atópase en abundancia entre a Península do Grove e Vilagarcía. É un voraz depredador de bivalvos e os bancos marisqueiros de todo o sur da Ría de Arousa víronse xa moi prexudicados por esta especie. As confrarías de pescadores xa tiveron que realizar batidas para eliminar tanto os moluscos como as postas  de ovos que realizan.

- Bolinus brandaris: Gasterópodo tamén procedente do Mediterráneo. Ocorre exactamente o mesmo con esta especie que coa anterior. Ambas son voraces depredadoras de bivalvos.

- Limnoperna securis: Bivalvo de orixe australiana que apareceu en Galicia coa importación de cría de ostra procedente de Italia. A día de hoxe xa está nas Rías de Pontevedra e Vigo e probablemente na de Arousa. O problema que presenta esta especie é as densidades que chega a alcanzar, rexistrándose na Ría de Vigo ata case 70.000 exemplares por metro cadrado. O efecto que produce é un tapizado dos fondos sobre os que se fixa, impedindo que calquera outra forma de vida autóctona poida adherirse aos substratos invadidos. Ademais, tamén tapona saídas de tubaxes e tomas de auga.

No GEMM están ademais a realizar o seguimento doutras tres especies tamén de moluscos que de momento son exóticas, pero teñen tendencia a prosperar como invasoras. Estas son:

- Natica stercusmuscarum: Gasterópodo de orixe mediterránea depredador de bivalvos. Atácaos facendo unha perforación circular na cuncha ata que chega ao animal, que termina devorando. Foi introducido coa cría de ostra procedente de Italia.

- Fusinus rostratus: Do mesmo xeito que a especie anterior, este tamén é un gasterópodo procedente do Mediterráneo, introducido a través da cría de ostra. Depredador de bivalvos, é menos preocupante que outras especies debido ao seu pequeno tamaño.

- Rapana venosa: A especie máis preocupante de todas as que ata agora se introduciron en Galicia. Procede de Xapón e foi importada, tamén, coa cría de ostra. O problema que presenta esta especie é o seu gran tamaño (ata 14 centímetros de longo) e a súa voracidade sen límites. En poucos anos expandiuse por todo o Mar Vermello, o Mediterráneo, o Mar Negro e o Atlántico —tanto na costa europea como na americana— e atopouse en diferentes puntos de América do Norte e do Sur. 

Ata agora capturáronse só unha media ducia de exemplares nos últimos anos na Ría de Arousa, pero ao ser unha especie tipicamente infralitoral é moi difícil saber o alcance real da súa propagación nos fondos da ría. É depredador de bivalvos, aos que envolve por completo asfixiándoos. Despois devóraos.

 
 Especies invasoras de moluscos nas rías galegas: 1. Crepidula fornicata sobre vieiras; 2. Exemplares de Hexaplex trunculus realizando unha posta masiva e aspecto desta; 3. Crepipatella dilatata sobre rochas; 4. Bolinus brandaris; 5. Limnoperna securis | Fonte: Composición feita por GC con imaxes do GEMM.

Nos últimos anos contabilizáronse tamén máis de 40 especies de diferentes filos zoolóxicos de invertebrados (esponxas, briozoos, ascidias...) que apareceron na Ría de Arousa, procedentes doutras latitudes e que non se sabe moi ben que efecto producirán nun medio ou longo prazo sobre a fauna autóctona galega.

O TRABALLO DO GEMM

Unha das actividades na que o GEMM está a poñer o seu foco de atención é precisamente na localización destas especies exóticas e no seu seguimento e evolución, pero carecen de axuda algunha por parte de administracións e institucións para un traballo que é vital para conservación das rías galegas. 

Como explica Juan E. Trigo, "queda moitísimo por facer e os medios dos que dispoñemos son tan só as cotas que anualmente os socios achegan ao grupo e o equipamento que cada un se financia do seu propio peto (traxes de submarinismo, chalecos, equipos fotográficos...)".

En seis anos de actividade do Grupo de Estudo do Medio Mariño, os seus membros publicaron unha gran cantidade de traballos científicos en revistas nacionais e internacionais, nos que se deron a coñecer:

- A descrición de 5 especies novas para a ciencia: 3 platelmintos e 2 moluscos gasterópodos.
- 7 novas citas para o Océano Atlántico: 4 moluscos (3 gasterópodos, 1 bivalvo) e 3 platelmintos.
- 2 novas citas para Europa: 2 crustáceos.
- 5 primeiras citas para a Península Ibérica: 3 moluscos gasterópodos, 1 platelminto e 1 crustáceo.
- 1 segunda cita para a Península Ibérica: 1 molusco gasterópodo.
- 44 novas citas para Galicia: 24 moluscos (5 bivalvos, 19 gasterópodos), 8 crustáceos, 7 platelmintos, 2 peixes, 1 cnidario, 1 nemertino e 1 porífero.

 
 Especies de moluscos exóticos con tendencia a prosperar como invasores nas rías galegas: 1. Natica stercusmuscarum; 2. Fusinus rostratus; 3. Rapana venosa | Fonte: Composición feita por GC con imaxes do GEMM.

A misión do GEMM é dar a coñecer á opinión pública a enorme diversidade de fauna e flora que habita nas augas de Galicia e contribuír á súa conservación."           (Alberto quian, Galicia Confidencial, 01/12/16)

1/12/16

Adeus aos pagos en negro nas orquestras?

 Cantantes da Orquesta Panorama | Fonte: orquestas5c.blogspot.com

"O das orquestras de verbena é un dos maiores subsectores da industria cultural do país. Con todo, até hoxe as relacións laborais nel estaban completamente desrreguladas.

Isto facilitaba o abuso a través da figura dos falsos autónomos e pagamentos en negro masivos, como o polo que está a ser investigado Espectáculos Lito, o que era o principal operador no país.

 No sector aplicábase, cando se aplicaba, o convenio de sala de festas estatal, de peores condicións e evidentemente non acaído a realidade moi estacional da economía das romerías.

A situación pode mellorar agora porque, tras tres meses de negociacións, os sindicatos CIG, CCOO, UGT e CSIF veñen de presentar en rolda de prensa o articulado definitivo do “I Convenio Colectivo do Sector de Orquestras de Verbena de Galicia”. Segundo datos facilitados por Comisións Obreiras, o asinado afectará directamente a uns 4.500 traballadores dunhas 300 orquestras galegas.

Os sindicatos asegura que se trata de todo un “fito” que non estivo exento de dificultades e ameazas que mesmo puideron fanar as negociacións. Un dos primeiros retos foi o de conseguir que a patronal se organizase para poder establecer as mesas de negociación.

 Así, antes do verán pasado, vían a luz AGO e ASEVEGA, entidade esta última que se desmarcou na penúltima xuntanza. A CIG acúsaa de”ter intentado rebentar o proceso, dedicándose a asinar diferentes convenios de empresa de xeito simultáneo”. “O seu representante acordaba convenios en precario con salarios de 30 euros ao día en empresas nas que se manipularon eleccións sindicais”, denunciaron.

Segundo Pedro Pérez, secretario de negociación colectiva da CIG-Servizos, no sector prima “que cada empresario actúe como lle vén en gana sen ter en conta os dereitos dos traballadores/as”. Alén disto, séntanse as bases para que as orquestras materialicen o requisito de se constituíren como empresa, algo que “contribúe a regularizar o sector”, segundo o sindicalista.

O convenio regula os ámbitos, organización do traballo, clasificación de persoal, tempo de traballo, estrutura retributiva, réxime disciplinario, dereitos sindicais e saúde laboral.

No tocante ás retribucións, establécense diferentes táboas dada a realidade da existencia de pequenas, medianas e grandes orquestras, en función da súa facturación anual. Estarán obrigadas a entregar as contas á comisión paritaria para poderen clasificarse na súa correspondente táboa.

Distínguese, asemade, entre temporada alta, do 1 de maio até o 31 de outubro, e temporada baixa, o resto do ano. Así mesmo, regúlase tanto o tempo de traballo como a xornada ordinaria, cunha xornada máxima anual de 1.680 horas, distribuídas en 36 horas semanais.

Tense en conta, tamén, unha maior cobertura de incapacidades temporais dada a realidade e especificidade do sector (viaxes, pernoctacións…) así como dos riscos laborais ao estaren traballando sobre escenarios ou plataformas elevadas.

Raimundo Méndez, de UXT, valorou que, ao partir de cero, o convenio colectivo asinado o pasado luns regula cuestións como a xornada laboral (que pasa a ser de 1.680 horas anuais), os descansos (que antes non se contemplaban), as enfermidades (cunha cobertura do 85% durante os primeiros 20 días e do 100% a partir de aí) e as coñecidas como 'sesión vermú', que antes nin se pagaban.

As empresas tamén terán a obrigación de computar os ensaios como xornada laboral, algo que ata o momento non se facía, ante a indignación da parte social; e os profesionais cotizarán "como un traballador máis", de modo que verán factible o acceso ás prestacións sociais.

Enrique Pérez, de CSIF, reivindicou que, aínda que a negociación foi "difícil", chegou a "bo porto", e agora, no suposto de verse na necesidade, un traballador poderá acudir aos xulgados para demandar os seus dereitos.

Mentres, Pablo Morán, músico de profesión, tivo palabras de recordo para Benedicto García, cantante, profesor e sindicalista que estivo vinculado ás colectivo Voces Ceibes, e para Anxo García 'Gelo', actual alcalde de Oleiros (A Coruña), pola súa pioneira tarefa neste campo."           (Galicia Confidencial, 18/11/16)

30/11/16

Ourense mobilízase contra o colapso e as eivas do servizo de urxencias do CHUO

"Non deixes que se destrúa a sanidade pública. En calquera momento podes ser vítima desta situación". Con esta mensaxe vén de lanzarse en Ourense unha campaña de recollida de sinaturas para denunciar a situación de "colapso" que en moitos momentos sofre o servizo de Urxencias do Hospital de Ourense (CHUO). 

 A campaña, impulsada por SOS Sanidade Pública, instalará un punto informativo e de recolla de apoios este mércores ás 18.30 horas na Rúa do Paseo, xunto ao centro cultural Ángel Valente.

Xa hai uns días a Comisión de Centro, integrada pola Xunta de Persoal e os sindicatos UGT, CIG, CCOO, CSIF, Omega e Satse, presentou unha denuncia ante a Fiscalía ante o "colapso" que se produciu o pasado 14 de novembro e unha serie de "irregularidades" detectadas polo persoal. 

De ser admitida, Xerencia de Xestión Integrada e a propia xerente do CHUO, Eloína Núñez, terían que responder das eivas que as centrais sindicatos, un bo número de pacientes e a propia Plataforma pola mellora e defensa da sanidade pública de Ourense levan tempo sinalando.

SOS Sanidade Pública considera que "os feitos acadan niveis de moita gravidade e polo tanto pódese estar atentando contra os dereitos básicos das persoas que precisan atención sanitaria". "Entendemos que agardar unha media de entre sete ou nove horas para ser atendido, non é razoable. 

Entendemos que permanecer agardando por unha cama en salas onde os pacientes, están amoreados, ou en corredores onde os profesionais traballan en condicións técnicas e laborais moi precarias, onde non se pode respectar a intimidade, non se corresponde cun hospital do século XXI e que pretende publicitarse como pioneiro en tecnoloxías punta de Europa", explican.

O persoal do centro e os sindicatos que os representan sinalan que a situación de "sobregacarga" é habitual nos últimos tempos no centro: "nin se está atendendo ben os pacientes, nin se trata ben os traballadores, que están desbordados", destacan. Detallan algúns casos, nos que "25 pacientes foron ingresados nunha mesma sala, sen ventilación nin baño" e moitas situacións de enfermos que ingresan, se que sexan ubicados en ningún espazo do hospital, enchendo estas habitacións ou os propios corredores.

No escrito presentado ante a Fiscalía detallábase que o Servizo de Urxencias do CHUO conta con 19 boxes para atender as urxencias. E explicábase que o 14 de novembro (sinalado como o momento de maior caos), 17 deles estaban ocupados por pacientes en observación ou ingresados. Así mesmo, sinalábase que os espazos se atopaban tan saturados que o persoal sanitario non podía acceder aos e ás pacientes. 

Ademais, 14 pacientes foron trasladados a unha Sala de Tránsito e outros 24 a unha Sala de Preingreso que "non dispoñen de mobiliario adecuado, nin dependencias de aseo e hixiene". A Comisión do Centro denuncia que hai dúas unidades de hospitalización que se atopan pechadas e que poderían achegar unhas 60 camas "que aliviarían moito a situación". E concluía advertindo de que a Xerencia non habilitara plan ningún "para previr este colapso".

Representantes de SOS Sanidade Pública subliñan que "non queremos fomentar alarmismos, nin desacreditar o noso Sistema Público de Saúde", defenden os e as súas profesionais e recursos e denuncian que os xestores do SERGAS "parece que están a traballar para que os usuarios se busquen camiños alternativos de atención, mediante a contratación de seguros privados ou pólizas con hospitais e centros sanitarios fora do sistema público"

"Pechan camas, reducen persoal, non invisten na Atención Primaria, non se potencia a capacidade resolutiva da urxencia nos PACs, non se desenvolve a atención domiciliaria, descapitalizan a lei de dependencia, seguimos con infraestruturas moi obsoletas", enumeran. De igual xeito, critican que neste caso concreto a Xerencia "negue a maior" (a través de varios comunicados de prensa negou todas as acusacións) a pesar de que "a cidadanía coñece moi ben o que acontece nese servizo".                  (Praza Pública, 29/11/16)

29/11/16

Dos días que conmovieron Galicia... el viaje de Fidel Castro a Láncara

"“Están reunidos y no se les puede molestar. Ni fotos, ni ‘mudos’ [grabaciones de imágenes sin declaraciones] ni nada”. El furgón que había sido habilitado en el prado de los Castro en Láncara estaba sellado a cal y canto por la pétrea seguridad cubana y por los inflexibles, cuando se ponían inflexibles, servicios de prensa de la Xunta. 

Los dos líderes, Fraga y Fidel, estaban descansando y jugando al dominó y aquello era como la conferencia de Yalta. 

Los dos viajes más famosos del hijo de Ángel Castro Argiz fueron seguramente el que hizo a Washington a comienzos de 1959, cuando todavía era un revolucionario relativamente bien visto en Estados Unidos, y a Nueva York en 1960, cuando ya era un comunista apestado al que echaron del hotel. 

Pero probablemente el más extraño y a la vez entrañable fue el que realizó a Galicia en julio de 1992. Lo hizo en correspondencia a las dos visitas que Manuel Fraga había hecho a Cuba, para desesperación de Aznar.

 El desplante del “presidente fundador” del PP a la política exterior de Moncloa se había justificado porque el padre de Manuel Fraga había sido emigrante en Cuba, y el propio presidente de la Xunta había vivido allí de los dos a los cuatro años. (“Las cosas de don Manuel”, dijeron en Exteriores cuando, en 2005, recibió a Raúl Castro. “Las cosas buenas de don Manuel”, retrucó el aludido).

Fidel llegó un lunes por la mañana, y fue recibido por el gobierno gallego en pleno y el aplauso de un millar de personas en la plaza del Obradoiro. Fraga le hizo una visita guiada a la catedral, y por la tarde, Fidel pronunció un discurso (apenas un aperitivo: tan solo media hora) ante medio millar de invitados entre los que estaba lo más granado de la intelectualidad y la política gallega. 

Recordó que, como le daba vergüenza decir que era hijo de hacendado, se declaraba “nieto de campesinos pobres”. Un ciudadano anónimo le regaló un caballo y por la tarde se dio una vuelta en un pesquero.

 Al día siguiente, en Lugo, con la Plaza Mayor atestada, dio un discurso (también formato europeo) en el ayuntamiento, en el que se declaró “hijo legítimo de Galicia y de su espíritu rebelde” y recordó a los gallegos que habían luchado con él contra Batista. Hasta aquí, el guión habitual de una visita oficial. 

Fue en Láncara, una aldea que ya ni siquiera es la capital del municipio de su nombre, cuando el viaje de Fidel entró en una dimensión distinta. Allí saludó a lo que queda de su familia y visitó la casa. La casa de Ángel Castro era como la mayoría de las de su época, y quedó, abandonada, tal cual: de piedra, de una planta, con el suelo de tierra y con las dependencias para los animales separadas por un tabique de tablas.

 Los dos viejos líderes, hijos de emigrantes que entraron en ella no eran los mismos que los que salieron. En una romería en un prado que fue suyo, comieron y bebieron alrededor de 700 personas en un ambiente a medias entre Fellini y Kusturica, pero con gaiteiros. 

El revolucionario comunista era reconocido como un vecino por gente a la que quizá le había expropiado tierras y negocios en la isla del Caribe que consideraron suya, y por muchos otros que desde luego eran furibundos militantes del PP, de esos a los que se le suele acha

car las victorias de la derecha como si en vez de un voto tuviesen diez. Y marxistas leninistas de la Unión do Pobo Galego compartían pulpo y vino con personas a las que ayer llamaban caciques (y al día siguiente volverían a llamar). Hasta Fraga, mientras yo, consciente del momento histórico, hacía cola para que Fidel me firmase la credencial de prensa, me invitó (o más bien me conminó a coger) una rosquilla. 

Aquella noche, de vuelta en Santiago, Fidel nos tuvo horas en vilo sobre si habría una rueda de prensa. Finalmente, de madrugada, bajó al hall para responder a unas preguntas a pie, rodeado de micros, como si viniese de declarar en un juzgado o de constituir una gestora. 

No recuerdo lo que dijo, pero sí la mirada, como de padre orgulloso, del que fue vicepresidente de Cuba hasta 2012, José Ramón "Gallego" Fernández (que no era gallego, sino de origen asturiano). Castro se despidió y subió a su habitación. Después, los periodistas que remoloneaban por el hotel fueron testigos de algo que es difícil de creer.

 Sobre las tres de la mañana, muy pocas horas antes de tomar al avión, Castro salió solo, o muy discretamente acompañado, a las puertas del hotel a contemplar con melancolía la noche compostelana. Enfrente se desalojaba Liberty, una de las discotecas históricas de Santiago. “¡Fidel! ¿Qué haces?”, “¡No te vayas!, ¡Quédate en Galicia!”, le decían los noctámbulos desde la otra acera. 

“Lo siento compañeros, me han tratado muy bien, pero tengo que regresar”, contestó Fidel Castro. Y se fue, creo que con pena. Sin el caballo. "                (Xosé Manuel Pereiro  , CTXT, 26/11/16)

28/11/16

Pemex tumba las promesas de Feijóo y descarta otro flotel y los 14 remolcadores

"La publicitada lluvia de inversiones de Pemex en Galicia corre serio riesgo de verse reducida a dos barcos y un astillero histórico a precio de saldo

 Y eso que cuando se anunció, en un acto solemne retransmitido en directo por la televisión pública a tres días de las autonómicas de 2012, el presidente de la Xunta la consideró “el inicio del crecimiento del empleo” y la puerta de salida de la crisis en Galicia

 También se refirió a la creación de 3.000 empleos y a múltiples inversiones millonarias, pero, cuatro años después, todo aquello se ha quedado reducido a dos buques y la compra de un astillero centenario por apenas cinco millones de euros. Los demás proyectos se han caído uno detrás de otro.

La visita a Vigo esta semana del director general de la petrolera mexicana, José Antonio González Anaya, sirvió para certificar que uno de esos barcos, el 'Reforma Pemex', está listo para zarpar rumbo a México.

 Transcurrido más de medio año desde que concluyera su construcción, y tras sucesivos incumplimientos de la fecha de entrega, su permanencia en las gradas del astillero había extendido el temor a que Pemex lo abandonara sin destino.

 Esa posibilidad se disipa, pero no así la de la eventual venta de la participación que la compañía adquirió de la factoría naval de Barreras cuando firmó el contrato del barco-hotel: el 51% del capital, por la que pagó apenas 5,1 millones de euros.

“No confirmamos ni desmentimos”, “un trato privado debe seguir siéndolo” y “cuando Pemex compró Barreras, se enteraron después de que lo hiciera”. Lejos de zanjar las especulaciones, al responder con estas frases a las preguntas de los periodistas sobre las posibilidades de venta, Anaya incrementó el temor de la plantilla del astillero a una desinversión de la compañía mexicana, inmersa en una profunda crisis.

 La compra y toma de control de la factoría naval viguesa había sido duramente criticada por la oposición en Galicia, que lamentó el bajo precio y el peligro de deslocalización de una empresa privatizada por el SEPI en 1997 entre fuertes protestas de los trabajadores.

Los dos floteles construidos en Galicia, uno en Barreras y otro en Navantia de Ferrol, se firmaron casi dos años después de aquel anuncio y tras un complicado proceso vinculado a una licitación pública internacional. 

Finalmente, se construyeron en Galicia por un precio conjunto en torno a los 360 millones de euros. Junto a los 5,1 que pagó Pemex por su participación en Barreras, esa es toda la inversión mexicana en Galicia. 

Nada se sabe de todos aquellos anuncios que el Gobierno gallego y la compañía mexicana realizaron tanto en aquella presentación en vísperas electorales como al iniciarse las obras del flotel de Vigo. “No se construirán más barcos de Pemex en Barreras”, zanjó el miércoles el director general de Pemex.

No habrá tampoco un tercer flotel

Tampoco habrá por lo tanto un tercer flotel, anunciado hace solo un año. En su visita a Galicia, Anaya lo descartó por completo, decisión que atribuyó a los problemas del sector, derivados de la bajada del precio del petróleo

No se construirá tampoco en Galicia ninguno de los 14 remolcadores para Pemex de los que se informó en 2012, de los que siete se iban a construir en astilleros gallegos y los otros siete en México, pero con participación de empresas de la comunidad autónoma. 

Y, por supuesto, la petrolera abandona su proyecto de instalar una base logística europea y una terminal de graneles líquidos en el puerto exterior de A Coruña, un proyecto en el que iba a invertir 58 millones de euros.

Ahora Feijóo matiza sus palabras de 2012 y “entiende perfectamente” el abandono de Pemex de estos proyectos. El presidente de la Xunta precisó que la petrolera está ingresando actualmente “menos de la mitad” que cuando inició el proceso de modernización de la flota, y que por eso decidió “congelar” ese programa.

 Pero le restó importancia a este nuevo escenario. “Si Barreras solo se dedicara a hacer barcos para Pemex, no tendría futuro”, advirtió, para añadir: “Ahora tiene que demostrar que va a hacer barcos para otros armadores”.

A esa necesidad de construir buques para clientes distintos al propio dueño del astillero se aferra también Anaya, que apeló a la búsqueda de “otros contratos”. Dejó entrever así la posibilidad de firmar un minicrucero de lujo, una operación vista con recelos en el sector por la inexperiencia de Barreras en ese campo. 

Del 'Reforma Pemex', en cambio, no hay dudas. “Estamos encantados con él”, afirmó Anaya, que eludió contestar si ese flotel y el que se construye en Ferrol, cuya entrega está prevista para principios de 2017, se los quedará Pemex.

 “Es una decisión que no se ha tomado. En este negocio y en una compañía integrada como Pemex, siempre se está buscando la mejor manera de asignar el capital. Son nuestros, pero hay muchas figuras financieras”, explicó.

Un sector muy castigado, pero estratégico

La confirmación de que se caen todos los contratos que se habían anunciado para los astilleros gallegos pone en peligro un sector considerado estratégico para la comunidad autónoma, la retirada del puerto exterior de A Coruña es un duro golpe para una infraestructura cuyo presupuesto se acerca a los 1.000 millones de euros, 600 millones más de los presupuestados, y que permanece infrautilizada. 

Mientras Feijóo negociaba con el Gobierno mexicano la instalación de Pemex en Punta Langosteira, el presidente del Gobierno, Mariano Rajoy, firmaba en La Moncloa con el presidente de la Asamblea Nacional Popular China, Wu Bangguo, un protocolo por el que la empresa Beijing 3E se comprometía a destinar 270 millones de euros para implantar una instalación industrial del sector energético en el mismo recinto. El PSOE aseguró recientemente que, cuatro años después, China ha cancelado el contrato, mientras que la Autoridad Portuaria de A Coruña sostiene que “siguen las negociaciones”.                       (El Confidencial, 25/11/16)

25/11/16

O Sergas dedica case o 50% dos orzamentos a financiar a privatización

"Con que obxectivo se organizan estas xornadas?

O obxectivo pasar por traballar na liña de buscar complicidades dentro doutros modelos de sanidade e doutras contornas onde tamén se dan pasos no camiño cara á privatización. 

Queremos tratar de facer fronte a unha estratexia política, porque non se privatiza por ser o privado un modelo máis sustentábel e de máis calidade, que non o é, senón por unha cuestión ideolóxica, por abrirlle o paso ás grandes empresas multinacionais prestadoras de servizos sanitarios.

 Temos que ter presente que o que pasa aquí non é diferente do que pasa no mundo. Sabemos que é posíbel defender un modelo de sanidade pública porque é sostíbel economicamente e temos a estrutura necesaria para que ese servizo se preste desde o ámbito do público.
"A empresa concesionaria pode negociar coa propiedade do novo hospital de Vigo e transferila"
Vostede é un dos relatores da palestra sobre funcionamento e resultados dos hospitais de colaboración público-privada. Cales son estes hospitais?

Os hospitais que se fan con este modelo son aqueles para os que non só se contrata coa empresa, ou unha unión temporal de empresas, a construción do hospital, senón tamén xestión do propio hospital. Nestes contratos, o que fai a Administración é transferir a propiedade do hospital, que é o que acontece co Álvaro Cunqueiro de Vigo. 

O novo hospital de Vigo é propiedade da empresa concesionaria e forma parte do seu activo financeiro. É máis, a empresa concesionaria mesmo pode negociar con esa propiedade e transferila. Isto xa pasou con algúns hospitais de Madrid que agora están en mans de firmas de capital de risco.

Que consecuencias ten este modelo de colaboración público-privada?

Xa ten unha serie de consecuencias desde o inicio do propio proceso. Vímolo en Vigo. A concesionaria fixo o proxecto construtivo definitivo e o resultado é que o proxecto xera un hospital en función máis dos intereses dos beneficios económicos da concesionaria que da Administración que contrata. 

O contrato ten data de caducidade, 20 anos, e o hospital vai aguantar eses anos e con dificultades, porque xa se constrúe con materiais de menos calidade. Vese desde o principio en cuestións como a propia estrutura interna, que está feita cun pladur dunha calidade que non permite colgar nada das paredes; os solos, revestimentos e acabados, que presentan problemas de calidade; as tapas de rexistro; as partes do teito que caeron… 

Ademais, a privatización do hospital de Vigo impediu que se desenvolvese un plan funcional que contemplaba ter un hospital en condicións de asumir o 100 por cento da área sanitaria. Hai que lembrar que unha parte da cidadanía ten asistencia sanitaria a través dun privado, Povisa, hospital que ten a especialidade en exclusiva de áreas como a de cirurxía maxilofacial ou a de queimados. Ao final, garantíuselle o negocio a Povisa.
"En Vigo sufrimos unha dupla dirección no hospital: por un lado, a empresa concesionaria e, pola outra, a parte sanitaria"
Que resultados dá este sistema?

Este non é un modelo novo, xa ten moitos anos de experiencia noutros países e comunidades, e xa temos certa experiencia do que pode pasar e, de feito, en Vigo sufrimos unha dupla dirección no hospital: por un lado, a empresa concesionaria e, pola outra, a parte sanitaria. Ambas as partes teñen que convivir e isto xera problemas de competencias. 

Alén diso, hai un problema moi claro: unha parte dos servizos non sanitarios pero esenciais para garantir a calidade da asistencia prestada contrátase con criterios de rendemento económico. Penso, por exemplo, na limpeza, que é un dos capítulos que máis sofre, e tamén nos recursos humanos, dúas cuestións que fan diminuír a calidade sanitaria. 

No Reino Unido diminuíu o persoal de limpeza e incrementáronse as infeccións sanitarias, cando o Reino Unido era un modelo deste sentido. O cambio alí foi radical e agora conta cun plan de loita específico contra as infeccións sanitarias. 

É obvio que en calquera hospital teñen lugar infeccións hospitalarias, pero cando recortas nese capítulo, diminúe a calidade do servizo. Hai estudos que indican que case un 50% das infeccións hospitalarias se evitarían cunhas boas condicións de limpeza.

E a nivel económico, que repercusións ten nas arcas públicas este modelo?

Consome recursos económicos moi importantes dos orzamentos sanitarios. Xa temos un financiamento precario e, por riba, unha parte importante dos recursos van para pagar custos de privatización. E páganse, por certo, co capítulo de gasto corrente, aquel que se destina ao funcionamento ordinario da sanidade pública.

 Isto tradúcese en que quedamos con menos cartos, feito que incide nunha peor calidade dos materiais que compramos, en menos cartos para persoal… Están a reducirse enormemente as substitucións. Diminuíu o número de persoal malia que se incrementou o número de necesidades. 

Un número de necesidades que aínda vai aumentar máis debido á taxa de envellecemento da poboación e da demanda que leva asociada. Ese incremento vai ter que asumilo menos persoal e con condicións máis precarias.

Cal é o estado de saúde da sanidade pública galega?

Se avaliamos a situación da sanidade publica, temos que facer referencia á precarización das condicións de traballo, porque na sanidade pública un recurso fundamental é o humano. Podemos ter a mellor tecnoloxía e as mellores infraestruturas, pero se non temos os recursos humanos necesarios, imos facer un peor servizo.

 Hai que ter en conta tamén a perda do concepto de sanidade pública como dereito universal. Coa perda da universalidade, a sanidade pública pasa a ser unha prestación que dá a Administración só a persoas que reúnen unha serie de requirimentos.

 Trátase dun paso atrás que deixa colectivos sen dereito á asistencia sanitaria. E hai que engadir a carteira de servizos, que foi fragmentada, e isto supón un atentado contra a equidade, porque a sanidade pasa a ser menos accesíbel para a xente con menos recursos.
"O Sergas dedica case o 50% dos orzamentos a financiar a privatización"
Que medidas deben adoptarse de inmediato para corrixir a situación?

Para recuperar e poñer a funcionar a sanidade pública cos criterios que debe ter, cómpre restaurar a universalidade e rematar cos copagos sanitarios. O acceso á sanidade debe ser un dereito universal protexido polo Estado.

Para garantir a sanidade pública é necesario un sistema impositivo xusto: que pague máis quen máis ten, e acabar co imposto sanitario que representan os copagos, ou repagos, aos que lles fan fronte aquelas persoas que padecen enfermidades crónicas e as pensionistas.

 Cando se nos di que se aforran 10 millóns en gasto farmacéutico non aforran, están a quitarlles eses cartos do peto a enfermos e pensionistas. Ademais, defendemos que hai que recuperar todo o que se privatizou. Hai que recuperar a xestión directa por parte da Administración en todos os aspectos da sanidade pública, porque a privatización empeora a calidade e encarece as prestacións.

 A día de hoxe, o Sergas dedica case o 50% dos orzamentos a financiar a privatización, que afecta desde a xestión de compras até o mantemento dos aparellos e servizos non sanitarios que afectan á saúde, como é a cociña dun hospital."                  (Entrevista a MANUEL GONZÁLEZ MOREIRA, MÉDICO, Sermos Galiza, 28/10/16)

24/11/16

Este centro discapacitados da Xunta segue sen usarse 10 anos e 9 millóns despois

 O CEGADI ten máis de 8.000 metros cadrados /MV Exterior dos 8000 metros cadrados do CEGADI/MV

"Nas listas de mastodontes urbanísticos que fai a prensa galega -a miúdo tinxidas de localismo- acostuma a faltar unha infraestrutura que, curiosamente, está moi preto da sede princiapl da Xunta e, ademais, está pensada para un dos colectivos que máis axuda precisan, as persoas con discapacidade.

Trátase do Centro Galego da Discapacidade (CEGADI), un enorme edifico de máis de 8.000 metros cadrados situado en Meixonfrío, a menos dun quilómetro das consellerías de San Caetano en Santiago Compostela. 

O Goberno Galego investiu nel 9 millóns de euros para, entre outros fins, crear unha residencia para 32 discapacitados e atender a outros 60 nun centro de día e rehabilitación, segundo as cifras publicadas na época do bipartito. “Vicepresidencia dedica 8,7 millones para que en 2009 esté listo el centro de atención integral” proclamaban por entón, 2008, os titulares de prensa. 

O certo é que máis de sete anos despois e dez dende as primeiras noticias sobre a súa construción, que son de 2006 cando o Concello de Santiago cedeu os terreos, o CEGADI segue sen entrar en funcionamento. E o que é máis preocupante, as instalacións -completamente rematadas- están xa a sufrir un evidente deterioro ante o desuso do edificio.

Por exemplo, segundo comprobou GC esta fin de semana, a piscina do CEGADI está repleta de auga de color verdoso, probablemente produto da aparición de algas. O ‘verdín’ inza polo vaso da piscina, o lixo acumúlase nas rampas exteriores de acceso para as persoas coas cadeiras de rodas e varias portas e ventás teñen -malia a presenza de cámaras de seguridade- os cristais estalados. Esta imaxe de desleixo está a restar valor a un edificio moderno, con todo rematado -incluso os extintores nas paredes- pero baleiro por completo, sen equipar e sen uso.

Pensa a Xunta facer algo para sacar ao CEGADI do seu abandono? Cuestionada a Consellería de Política Social ao respecto, voceiros oficias aseguran que o Executivo  “prevé a posta en marcha desta infraestrutura para finais deste ano 2016” unha vez solventadas unha “serie de cuestións que aínda están pendentes”, eivas que non identifica.

A última razón que a Administración expuxo  para non darlle uso a foi a falta dunha adecuada conexión a eléctrica. Ao parecer, cando se deseñou o centro non se preveu potencia dabondo para o barrio, unha das zonas de Compostela que máis medrou durante o ‘boom’ do ladrillo. 

Política Social sacou en xaneiro un concurso para solventar esta eiva. Segundo figura no cartel das obras que está no exterior, a adxudicataria tiña 7 semanas para cumprir. Con todo, a finais de setembro o traballo non estaba finalizado de todo.

“Respecto da instalación eléctrica, a obra está practicamente executada a falta dunha conexión interior ao cadro xeral do edificio e á instalación dun dispositivo de detección. Así mesmo, compre(sic) subsanar numerosas deficiencias que se teñen detectado nesta infraestrutura e que a empresa adxudicataria dos traballos ten que realizar. Non entanto se solventen estas cuestións non se pode solicitar a autorización a Fenosa e a licenza de primeira ocupación”, explican dende Política Social.

Que fará a Xunta con el cando dunha vez por todas solvente o problema da luz? Os plans do Goberno anterior -e polo tanto pode que os do próximo- pasaban por cederllo a COGAMI, unha das principais asociacións de persoas con discapacidade física do país. Trátase dunha privatización até certo punto, pois COGAMI malia o seu evidente fin social e carecer de ánimo de lucro non deixa de ser un persona xurídica privada. 

Ademais, cederlle un edifico público a unha entidade privada non é nada doado xurídicamente. “Con relación a COGAMI restan por pechar algún detalles sobre a concesión do inmoble que agarda se resolvan en breve”, indican dende a Consellería, incapaces de determinar un prazo para que o CEGADI abandone un limbo que dura demasiados anos.

O primeiro anuncio da infraestrutura fíxose en 2006, as obras comezaron en 2007 e déronse por finalizadas seis anos despois, en 2013. Polo camiño houbo un cambio de goberno e Galicia sufriu o impacto da crise e os recortes no sistema de benestar executados polo goberno Feijóo e referendados nas urnas. 

Así seguen as cousas, máis de dez anos despois e 9 millóns despois, os discapacitados seguen o seu centro e o Goberno segue sen ser quen de concretar unha data para inauguralo. Mentras, o ‘verdín’ segue a facer o seu traballo. O mofo nunca descansa."                 (Galicia Confidencial, 11/10/16)

23/11/16

O Supremo ve probado que Basterra colaborou no asasinato de Asunta

 "O Tribunal Supremo apoiou a existencia de "ata 31 indicios de cargo debidamente acreditados" que serviron ao Tribunal de Xurado para declarar a culpabilidade de Alfonso Basterra e Rosario Porto na morte da súa filla Asunta, ao tempo que determinou que sen a intervención do pai "non se podería levar a cabo o macabro desenlace".

 Así o recolle a sentenza do Tribunal Supremo que confirma a condena a 18 anos de prisión, emitida a raíz dos recursos de casación interpostos polos pais de Asunta. O rexeitamento aos recursos, por unanimidade da sala, fíxose público o pasado 11 de outubro.

Entre outras cuestións, o fallo rexeita que se producise unha vulneración de dereito a un xuízo con todas garantías, en relación a críticas de condenados a actuación de xuíz instrutor, de presidente de tribunal e de xurado.

"Os recorrentes non acreditaron en que concretos aspectos e por qué razóns se produciron decisións non imparciais, tratándose unicamente de opinións carentes de fundamento", indica o tribunal, que non ve elementos que "poñan en tea de xuízo" a imparcialidade.

Sobre a posibilidade de que os membros do xurado se visen afectados por a publicación de información nos medios de comunicación, sen descartalo, a Sala non o ve un motivo de impugnación e recorda que "a propia defensa puido aproveitar a oportunidade de expresar a súa versión ante os medios de comunicación, feito público e notorio, o que en multitude de ocasións o puido favorecer para xerar dúbidas tanto no xurado coma na opinión pública".

Do mesmo modo, rexeita que se vulnerase o principio de presunción de inocencia dos condenados, dado que o veredicto e a sentenza "operan cunha pluralidade de indicios, concordantes, coherentes, unidireccionais e converxentes" que non están "destruídos por contraindicios" e que, á súa vez, "se reforzaron entre si" para chegar á condena.

O concreto, sinala que o xurado contou con "ata 31 indicios de cargo" todos eles "debidamente acreditados" para establecer a culpabilidade de ambos os dous pais.

PARTICIPACIÓN DE ALFONSO BASTERRA

O Tribunal Supremo, en consonancia coa sentenza recorrida, considera a Alfonso Basterra "autor do asasinato da súa filla", xa que "participou na decisión en plano de igualdade con Rosario Porto e interveu con actos esenciais que conduciron á execución do feito criminal proxectado".

De feito, o fallo asegura que "sen a intervención do recorrente -Basterra- non puidese ser levado a cabo o macabro desenlace" e non vai "ningunha proba ou xustificación exculpatoria" para el.

"Aínda que non haxa podido pormenorizarse por enteiro a intervención do recorrente no feito, chegou ao convencemento de que este participou en plano de igualdade coa acusada, sen datos que aboen unha intervención subordinada na decisión, achegando ao feito criminal accións relevantes na súa fase executiva", apostila.

A sentenza recorda que o xurado insistiu na existencia de coautoría "dende o momento que os acusados, de común acordo, deciden acabar coa vida da súa filla e para iso lle subministran unha cantidade moi elevada" de lorazepam para poder despois asfixiala sen posibilidade de evitalo por parte da menor", con "independencia" de que a asfixia "fose executada materialmente polos dous, ou por un deles de conformidade co plan acordado".

Neste sentido, o TS fai referencia á decisión do TSXG de eliminar a posible presenza de Alfonso Basterra na casa de Teo no momento no que se asfixía á menor -acción que atribúe a Porto-, aínda que considera que esta circunstancia non elimina a súa culpabilidade, entre outras cuestións pola subministración continuada de lorazepam.

"A subministración de grande cantidade do fármaco Orfidal, por parte do recorrente -Alfonso Basterra-, de acordo con Rosario, facilitou sobremanera" que se "producise a morte aleivosa" de Asunta, sinala o fallo, que apunta a que o pai "non só é quen compra e fai abasto do Orfidal que subministraban a Asunta, senón que ten consigo a nena os días en que esta aparece mareada, é dicir, o 9 e 23 de xullo e 18 de setembro de 2013".

Do mesmo modo, a sentenza fai referencia á "persistencia" de Basterra por "afirmar, a pesar dos xuízos científicos e testificales en contra, que a nena padecía alerxia e que a subministración de medicamentos era da clase de antihistamínicos".

"Pois ben, nin na autopsia, nin nas demais probas clínicas aparece rastro ningún da subministración de ningún antihistamínico, e ningunha alerxia que xustificase a ingesta de lorazepam se lle diagnosticara, e ningún médico llo receitara", recolle o fallo, que incide na "vontade conxunta e persistente das partes de propagar a idea de que a nena padecía alerxia".

PREGUNTAS ELIMINADAS

Ademais de rexeitar outros extremos propostos polas partes, a sentenza recorda que "a culminación do horrendo crime" conseguíase "co desprendemento do cadáver", un extremo sobre o que non foi preguntado o xurado popular a petición de Alfonso Basterra e a súa defensa, que "insistentemente interesaron a supresión das preguntas" que o presidente do tribunal "tiña pensado formulalos".

"Finalmente, o presidente acordou a súa supresión, ignorándose polo tanto quen, como e en qué momento se trasladou o cadáver dende Montouto ao lugar onde foi achado", nunha pista forestal do lugar de Feros.

Do mesmo modo, apunta ao interese de Basterra por anular a declaración incorporada á causa e prestada por Rosario Porto o 27 de setembro de 2013 na que indicaba que Asunta lle contara que o seu pai lle dera "uns pos brancos" e que o TS mantén.

A Sala tamén descarta que o presidente do xurado impedise durante as sesións que algunhas testemuñas contestasen a preguntas, en relación á declaración de varios axentes. "Do análise da causa advírtese que ningunha pregunta das formuladas se lle denegou polo Tribunal de xurado ás defensas. 

Cousa distinta é que a testemuña non contestase nos termos esperados pola defensa", apunta o fallo.
Finalmente, fai referencia á intención -rexeitada- de Alfonso Basterra de eliminar a circunstancia agravante de parentesco da condena, derivada do "esquecemento" por parte do presidente do Tribunal de incorporar de forma expresa o vínculo paterno-filial entre Alfonso Basterra e a súa filla adoptiva Asunta.

"O esquecemento por parte do maxistrado-presidente de incorporar como apartado autónomo do obxecto do veredicto o vínculo parenteral existente entre autores e vítima do delito non tivo a menor influencia, xa que o propio factum recolle por seis veces o parentesco existente entre eles", recorda o Tribunal Supremo."               (Galicia Confidencial, 22/11/16)

22/11/16

Uno de los objetivos de la guerrilla fue el soporte a las familias de los asesinados, “paseados”, o presos. “Expropiaban a los falangistas y a los ricos, y aportaban dinero a esta gente para que pudiera sobrevivir”.

"El periodista Alfonso Eiré, director de A Nosa Terra durante 32 años y escritor de una veintena de libros, considera el oficio periodístico como una herramienta de combate. El periodista tiene que saber para qué comunica; y “para componer un relato lo fundamental es dónde uno se sitúa”; además, “son fundamentales la ética y el rigor”.

 A partir de estas consideraciones, publicó en 2015 “O Piloto. El último Guerrilleiro” (Hércules Ediciones), en el centenario del nacimiento y el 50 aniversario de la muerte de Xosé Luis Castro Veiga, conocido como “O Piloto” en la guerrilla antifranquista. 

Abatido por la guardia civil en Xantada (Lugo) el 10 de marzo de 1965, fue el último guerrillero muerto en combate. Al día siguiente, El Progreso de Lugo calificaba a “O Piloto” de “tristemente célebre forajido”, “autor de numerosos asesinatos y atracos a mano armada, reclamado por varios juzgados. Se le ha ocupado una pistola ametralladora y otra calibre nueve milímetros largo y abundante munición para las armas”. El nombre de guerra respondía a la condición de soldado del cuerpo de aviación. 

Xosé Castro Veiga experimentó una evolución ideológica desde principios de los años 50. Empezó a militar de muy joven en el PCE, pero con el tiempo perdió el apoyo del Partido y fue virando hasta cerrar sus artículos con la consigna “Viva Galiza Ceibe!”. 

Cuando en agosto de 1975 los disparos de la policía acabaron con el militante de la Union de Povo Galego (UPG), Xosé Ramón Reboiras, la mujer de “O Piloto” y compañera de guerrilla, Ramona Curto (“Mirelle”), exclamó: “Ah! Si viviera mi Luis, y viera que hay gente que empuña otra vez las armas”. 

Durante la guerra civil luchó en defensa de la República, participó en la fase final de la defensa de Madrid y -tras su detención y Consejo de Guerra- fue condenado a 30 años de prisión, de los que cumplió cuatro. En 1943 consiguió el indulto. 

Pasó a la clandestinidad, donde continuó con su actividad como militante del PCE. Ya en 1945 se traslada a Galicia, toma contacto con la guerrilla antifranquista y salta al monte. Con José Arias “Cristo” formó su propia unidad, integrada por desertores de la marina franquista y del ejército. 

¿Qué cualidades le distinguían? “O Piloto” poseía dotes de estratega militar y notable don de gentes. Además podía disfrazarse de guardia civil, de cura o de lo que fuera, destaca Alfonso Eiré, tras participar en las jornadas sobre el maquis dentro de la 45 edición de los Premis Octubre, celebrados en Valencia. Andaba por los pueblos, por las ferias... El libro recoge una comida de Xosé Castro con 45 curas, en el que el guerrillero parecía uno más.

 “Esto no es leyenda, sino realidad”, apunta el periodista. No sólo se expresaba bien, oralmente y por escrito (publicó artículos en El Guerrilleiro y antes en Mundo Obrero), sino que también era un eficiente falsificador; para ello, aprovechó sus conocimientos previos como ebanista. Por ejemplo, elaboraba los cuños del exercito guerrilleiro y tampones con la efigie de Franco. 

Pasados los años, Alfonso Eiré considera que la figura de Xosé Castro Veiga ha sido menos reconocida en Galicia que en el resto del estado. Es así porque “O Piloto ofrece una idea diferente de la que se ha mostrado siempre: una región sumisa, de derechas y franquista”. 

Reconocer la lucha guerrillera implica “asumir que la Federación de Guerrillas de León-Galicia se organizó en 1942, dos años antes que en el estado español; y terminó cinco años después, en 1965, aunque luego la batalla se prolongara de otro modo”. Muchos de estos lugares comunes volvió a escucharlos el escritor hace dos meses, cuando el actual presidente Núñez Feijóo revalidó su mayoría absoluta. “Incluso repetidos por la gente de izquierdas”. 

Guionista del documental “O Piloto”, dirigido por Xosé Reigosa, Alfonso Eiré asegura que el libro se ha silenciado porque también rebate esa imagen dominante de Galicia; y porque, rescatando del olvido al guerrillero, el libro de 176 páginas -con edición en gallego y castellano- “apunta contra la Transición y el Régimen del 78”.

 Pero tal vez en los pequeños municipios se pueda romper el cerco: una sola librería de Xantada vendió 500 ejemplares. Cerca de la presa de Belesar, a las 11,30 horas del 10 de marzo de 1965, murió “O Piloto”, “al hacer frente a las fuerzas del puesto de Chantada”, según El Progreso. Se encontraba al mando el teniente jefe de la línea de la Guardia Civil, Alberto Díaz López. 

Allí terminó la historia de un antifascista que, junto a los compañeros de resistencia, se alojaba en los pueblos. “Pagaban unas 25 pesetas por quedarse en las casas, mientras que la guardia civil que los perseguía pagaba diez”, señala el escritor y periodista. 

La guerrilla combatió sobre todo en el área central del territorio gallego (comarca de Xantada, Monforte de Lemos o norte de Ourense), por varias razones. Primero, al ser zona declarada “neutral” en 1942 por la guerrilla, los potenciales apoyos estaban sin “quemar”. Allí no se habían perpetrado ataques. 

Además, fue la zona en que se construyeron los grandes embalses (gallegos) de la época. “Vinieron a trabajar para redimir las penas cerca de 400 presos políticos, que en un principio permanecieron en campamentos o campos de concentración; después ya vivieron en 'barracones', como el resto de los trabajadores”, explica el autor de “O Piloto”.

 En 1963 fue inaugurado el “salto” de Belesar, el mayor del estado español en el río Miño, y una de las infraestructuras señeras de la dictadura. Varios miles de personas llegaron a trabajar al pequeño municipio de Xantada en las obras del pantano artificial, y por allí se paseaba “O Piloto” con el uniforme de la empresa Dragados... 

O como un empleado más de Fenosa. Los centenares de prisioneros políticos suponían un potencial apoyo. Uno de los ejes de la guerra de guerrillas fue el soporte a las familias de los asesinados, “paseados”, o presos. “Expropiaban a los falangistas y a los ricos, y aportaban dinero a esta gente para que pudiera sobrevivir”. 

No resulta extraño que uno de los puntos más difíciles del libro fuera discriminar la leyenda de la realidad. De hecho, en las aldeas se contaban historias similares a las de El Zorro. Que si un guardia civil, medio ebrio en una fuente, “O Piloto” lo agarra, desnuda y arroja al agua.... Natural de Xantada, el periodista conoció muy de cerca estas historias. 

 Alfonso Eiré achaca el final del mítico guerrillero a una suerte de “pinza”. “En 1952 el PCE rompe totalmente con la lucha armada, que en Galicia continúa, aunque esto sea algo que habitualmente no se cuenta”. “La resistencia de estas características iba en contra de la política del Partido –explica-, que desde 1956 impulsó la idea de la 'Reconciliación Nacional'”. 

El libro cuenta cómo Stalin les dijo a Carrillo y a La Pasionaria que había que acabar con la guerrilla, destaca el autor. A este factor adverso, se agrega la celebración triunfal de los “25 años de Paz” por parte de la dictadura, en 1964, con Fraga Iribarne al frente del Ministerio de Información y Turismo. 

Esta campaña resultaba incompatible con las incursiones guerrilleras, o los comunicados que la resistencia antifranquista emitía a la BBC, Argentina o Uruguay. Por un lado, “Carrillo mandó matar a gente”, resume el autor de ensayos como “O fútbol na sociedade galega”, “Chantada na historia” o “Infiltrados. Os servizos secretos, a UPG e outras historias do nacionalismo”. 

En el otro extremo, el director general de Política Interior, José Luis Taboada, dio la orden de que había que acabar con la guerrilla. Del modo que fuera. Es entonces cuando los aparatos del estado ofrecen 500.000 pesetas a quien delate a “O Piloto”, llegan especialistas en la lucha antiguerrillera y aumentan las “infiltraciones”. 

¿Qué ocurrió después de 1965, tras la muerte de Xosé Castro Veiga? El escritor y periodista sostiene que una parte de los guerrilleros, enlaces y bases de apoyo ayudaron a quienes forjaban partidos y organizaciones antifranquistas. Y lo hacían como exguerrilleros.

 Se trataba de gente acostumbrada a batallar en la clandestinidad, de ahí la importancia que tenía su apoyo a los jóvenes que -al margen del PCE- propulsaban un nacionalismo gallego. En 1964 se funda la Union Do Povo Galego y -en aquel entorno rural- el proceso culminaría en organizaciones como el Sindicato Labrego Galego. 

Esta fase final desmiente algunos tópicos sobre la guerrilla. No sólo se trataba de la gente que empuñaba las armas, pues estos comandos eran estrictamente los necesarios. Al igual que los ejércitos, “una guerrilla no es más potente por contar con cien mil efectivos más”, subraya el autor de “O Piloto”.

Resultaban imprescindibles los enlaces, bases de apoyo y acoso, activistas para difundir la propaganda… “Hay un momento en que la guerrilla cuenta con tantos militantes que sólo acoge a la gente ya ‘quemada’, que trata de escapar”: los efectivos necesarios."                (Enric Llopis

21/11/16

A UE multa a España polo mal saneamento en Vigo, Ribeira e Santiago e outras 14 cidades... pondo en "risco" a saúde de 1,4 millóns de persoas

"O Estado español terá que facer fronte a unha multa de 46,5 millóns de euros polas grandes deficiencias atopadas polos inspectores europeos en Vigo, Ribeira e Santiago, así coma noutras 14 cidades.

De feito, a Comisión Europea anunciou que levará a España ante o Tribunal de Xustiza da Unión Europea por incumprir as normas en materia de recollida e tratamento de augas residuais nestes concellos. 

Amparándose nunha sentenza anterior que obriga ao cumprimento de recollida por supór "riscos significativos para a saúde humana", pedirá que se lle impoña unha elevada multa.

Non é a primeira vez que o Goberno español ten que facer fronte a este tipo de sancións, especialmente, polas deficiencias en depuración de augas residuais, como aconteceu en varias ocasións coa situación de algunhas depuradoras en Vigo e a rexeneración do río Lagares.

De feito, Bruxelas xa levou a España ante o tribunal por este motivo e, en 2011, a sentenza fallou en contra das autoridades españolas e apuntou deficiencias en 37 puntos urbanos a pesar de que o prazo para aplicar a normativa terminara no ano 2000. Cinco anos despois, 17 cidades de Galicia, Andalucía, Asturias, Valencia e Canarias seguen sen cumprir as normas, pondo en "risco" a saúde de 1,4 millóns de persoas."              (Galicia Confidencial, 18/11/16)

18/11/16

Las relaciones entre el narcotraficante Pablo Escobar y los clanes de la droga gallegos







 




















"Así sería ‘Narcos’ si hubieran incluido a los clanes gallegos. EL PAÍS te explica en este gráfico interactivo las relaciones que unieron a Pablo Escobar con los clanes gallegos de la droga.

 Siguiendo la cronología de los capítulos de la serie "Narcos", el periodista y escritor Nacho Carretero y el diseñador Rafa Hohr, hacen un repaso por las conexiones que unieron a Medellín con las Rías Baixas y cómo esta relación acabó abriendo la puerta a la exportación de la cocaína en el resto de Europa. 

(...) se emitirá un Facebook Live con Nacho Carretero. Para verlo solo tienes que acceder a la página de Facebook de El País pinchando aquí 

 Descárgate aquí el póster original de las conexiones galaico-colombianas"              (, , El País, 04/11/16)

17/11/16

E-monte: plataforma dixital de compra-venda da madeira


"Victor Rivas é o creador unha nova ferramenta dixital que permite atopar quen tale e pague pola a leña das nosas fincas. Nesta entrevista abordamos, entre outros temas, como eMonte pode contribuír a paliar o problema dos incendios e o cambio das xeracións responsábeis do coidado das fincas.

eMonte é un proxecto que se inicia a mediados do 2014, pero non é ata este 2016 cando saíu á luz. A idea xurde a partir das preguntas que se teñen que facer os propietarios forestais sobre o seu monte: quen me pode mercar a madeira? Canto vale?

 Debido ao abandono rural, os propietarios forestais viven cada vez máis nas cidades, polo que a vinculación co mundo forestal se reduciu. Neste contexto é onde aparecen os problemas: a relación natural entre o monte e a propiedade mudou por completo.
Inspirouse nalgún proxecto similar noutro sector?

A inspiración en certa medida foi dos portais inmobiliarios online, que axudaban aos propietarios a compra/vender/alugar un inmoble. Iso si, en eMonte fomos máis alá ao evitar ter que ensinar a propiedade ou ofrecendo a posibilidade de recibir ofertas a través da plataforma.
Cal é o proceso que ten que seguir unha persoa interesada en comercializar a súa leña?

Primeiro, rexistrarse na plataforma como usuarios. 

Segundo, rexistrar o monte na plataforma cubrindo un sinxelo formulario. 

Terceiro, seleccionar a forma de venda da súa madeira. Ofrecemos dúas posibilidades: venda por lote (€/lote) ou por tonelada (€/Tm). 

Cuarto, recibir no seu domicilio un cartel de eMonte que debería colocar na entrada principal do monte. In situ, tamén tería que deixar os marcos do terreo ben claros, e incorporar á plataforma fotografías, que serán visualizadas por todas as empresas rexistradas. 

Unha vez feito isto non tería que facer nada máis. Só agardar a recibir ofertas pola súa madeira. Isto é posible por un lado grazas á APP para móbil de eMonte, que lle permite ás empresas ir ao monte sen necesidade de ir acompañadas do propietario forestal.

 E por outro, cun sistema especial de poxa que reflexa á perfección o mecanismo de compravenda tradicional.  Unha vez rematado o período establecido para vender a súa madeira, o propietario só ten que indicar si acepta ou non a oferta máis alta recibida.
Moitos dos propietarios de montes particulares son persoas de idade avanzada, que en teoría fan menos uso da Internet que os mozos. Con todo, eMonte aposta pola Rede tanto para captar provedores como para darlle saída á leña...

A tipoloxía de propietarios forestais é moi variada. É certo que a maioría dos propietarios forestais son persoas de certa idade, pero cada vez viven máis lonxe das zonas rurais polo que necesitan axuda para poder xestionar as súas propiedades. 

Eu sempre poño o mesmo exemplo, miña avoa, con 85 anos é usuaria dun portal online inmobiliario moi coñecido, pero non sabe nin prender un ordenador. Entón como é posible? É o neto, neste caso eu, quen lle incorpora o anuncio no portal. En eMonte queremos conseguir o mesmo, que sexa a xente máis nova, a que está habituada a empregar Internet, a que opere na plataforma. 
Daquela, cal é o perfil tipo de cliente ao que esperan chegar?

Son tres diferentes. primeiro, os pequenos propietarios forestais. En Galicia hai máis de 672.000 pequenos propietarios espallados por todo o territorio. Case un de cada catro galegos ten un anaco de monte.Logo están as comunidades de montes veciñais. 

Case 2.800 comunidades por toda Galicia. Por último, as empresas do sector. O sector da madeira aglutina a máis de 3.000 empresas, aínda que o público obxectivo de eMonte son menos de 400, as vinculadas directamente coa industria forestal.
 
Que superficie mínima debe ter a leira cuxa madeira queiramos ofrecer? Valen todo tipo de árbores? 

Para vender madeira a través de eMonte, o monte debe ter unha superficie mínima de polo menos 3.500 m2. O motivo fundamental é que para montes máis pequenos, as empresas coas que traballamos non están interesadas por mor dos costes loxísticos. A través de eMonte pódese vender calquera tipo de madeira (piñeiro, eucalipto, carballo, etc.).
Quen se ocupa dos permisos de tala, de seren necesarios?

Unha vez que se pecha a operación de compravenda,  eMonte emite un contrato vinculante entre propietario e empresa, no que se establecen as obrigas a cada parte. Neste sentido, as empresas rexistradas en www.emonte.es son as encargadas de tramitar os permisos de tala da madeira.
Falemos de cartos, que sempre é a clave da cuestión. Como garante eMonte que as ofertas que recibo están máis ou menos dentro dos parámetros normais do mercado? 

O sistema especial de poxa de eMonte está totalmente orientado a que o propietario venda a madeira do seu monte coa máxima comodidade e a un prezo xusto. As empresas que realizan as ofertas a través da plataforma coñecerán en todo momento o lugar no que ocupan na poxa, o número de empresas coas que compiten, pero non coñecerán nin o importe nin o nome das outras empresas. 

Exemplo do funcionamento: Unha empresa ofrece 10.000 Euros pola madeira, e imaxinémonos que esa oferta é a máis alta, co que a ferramenta indicaralle que está en primeiro lugar. Se unha terceira empresa lle supera a oferta, recibirá un correo electrónico dándolle a oportunidade de incrementar a súa oferta, e así sucesivamente, ata o prazo máximo que determine o propietario forestal para recibir ofertas.
Lévase eMonte algunha comisión da venda?

En eMonte cobramos unha reducida comisión do 1% por cada un dos lotes que conseguen as empresas a través da plataforma.
Un dos grandes problemas medioambientais de Galicia son os incendios forestais. Os expertos coinciden en sinalar a abundancia de combustible forestal nos montes, como un dos factores que explican que se repitan ano tras ano. Até que punto iniciativas como eMonte cre que axudan a abordar esta cuestión?
Creo que o problema dos incendios forestais é un problema da sociedade e todos debemos aportar o noso grao de area para tratar de eliminalos. Pensamos que eMonte pode ser unha boa iniciativa, xa que permite xestionar as propiedades forestais dunha forma moi sinxela, polo que pode animar aos propietarios forestais a mirar polo seu monte sen ter que estar obrigatoriamente ao carón del.
Nestes momentos en eMonte estamos a desenvolver a campaña #TeñoMonte, gañadora da IV edición do Concurso de Proxectos de Publicidade Comercial en Galego. A campaña, entre outras accións, busca valorizar o monte entre a sociedade, para o que regalamos uns fermosos carballos á xente que acode aos postos que temos por diferentes prazas de Compostela entre os meses de outubro e novembro. "               (Galicia Confidencial , 14/0/10/16)